https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/issue/feed Studia Medioznawcze 2021-06-09T20:35:32+02:00 Rafał Smoleń studiamedioznawcze@uw.edu.pl Open Journal Systems <p align="justify">„Studia Medioznawcze” – kwartalnik naukowy Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, założony w 2000 r. w Instytucie Dziennikarstwa na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.</p> https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/319 Amatorzy, elity symboliczne, celebryci – nadawcy w internetowych serwisach Web 2.0 2021-06-09T20:35:32+02:00 Marta Magdalena Juza marta.juza@up.krakow.pl <p><strong>Celem</strong> artykułu jest odpowiedź na pytanie o to, kto tworzy treści wypełniające serwisy Web 2.0. Uważano, że powstanie tych serwisów, podobnie jak samego internetu, pozwoli „zwykłym ludziom” wcielić się w rolę masowego nadawcy. Sądzono, że będą oni z tej możliwości powszechnie korzystać, serwisy te będą więc wypełniane treścią przez amatorów. Początkowo wydawało się jednak, że oczekiwania te nie zostaną spełnione. Szacowano, że tylko 10% użytkowników umieszcza w internecie swoje treści, w tym 1% regularnie, a 9% okazjonalnie, pozostali są zaś biernymi odbiorcami. Serwisy Web 2.0 były natomiast wypełniane treścią w dużej mierze przez podmioty profesjonalne, które mogły wypowiadać się również w mediach masowych. Obecnie, gdy serwisy Web 2.0, a szczególnie media społecznościowe, mają coraz więcej użytkowników, zarysowane wyżej kwestie wymagają ponownego przeanalizowania. <strong>Koncepcja i metody badań:</strong> na podstawie dostępnych danych oraz wyników badań własnych, przeprowadzonych przy użyciu ankiety wśród 500 użytkowników internetu, sformułowane zostały następujące <strong>wnioski:</strong> (1) treści w serwisach Web 2.0 są tworzone głównie przez amatorów, w mniejszym stopniu przez aktorów profesjonalnych; (2) większość użytkowników tworzy treści w serwisach Web 2.0, a zwłaszcza w serwisach społecznościowych; (3) najbardziej pracochłonne i ambitne formy aktywności twórczej są udziałem niewielkiego odsetka internautów. Wnioski te stanowią <strong>oryginalny wkład</strong> do wiedzy na temat autorstwa treści w tych cieszących się obecnie ogromną popularnością serwisach.</p> 2021-01-06T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/340 Wpływ mediów informacyjnych na zakres partycypacji politycznej użytkowników serwisu Twitter w Polsce. Struktura i działanie 2021-06-09T20:35:30+02:00 Jacek Nożewski jacek.nozewski@dsw.edu.pl <p><strong>Celem</strong> artykułu jest określenie wpływu mediów na kształtowanie struktury partycypacji politycznej w serwisie Twitter, która przybiera formę obserwowania przez użytkowników profili wybranych polityków. <strong>Koncepcja i metody badań:</strong> głównym założeniem analizy jest uwydatnienie bipolarności procesów komunikacyjnych, będących jednocześnie odbiciem interakcji społecznych i politycznych w Polsce, oraz przedstawienie określonej koncepcji analitycznej, pozwalającej wskazać pozycję mediów w kształtowaniu i przenoszeniu aktywności użytkowników. Proces badawczy polegał na dwupoziomowej analizie. Na poziomie pierwszym skupiała się ona na określeniu rangi mediów informacyjnych oraz ich roli i pozycji w strukturze sieci tworzonej przez odbiorców. Na poziomie drugim prowadziła zaś do stworzenia modelu klasyfikatora binarnego oraz oszacowania jego możliwości predykcyjnych w odniesieniu do mediów i wybranych polityków. Stworzona koncepcja analityczna opiera się głównie na danych ilościowych, a w ich pozyskaniu, obróbce i analizie wykorzystano język programowania R oraz protokół Twitter REST API, umożliwiający dostęp do publicznych danych. W ramach projektu przeanalizowano struktury relacji charakterystyczne dla 8&nbsp;366&nbsp;926 użytkowników. <strong>Wyniki i wnioski:</strong> badania uwydatniły podział opinii publicznej widoczny w sieciach komunikacji tworzonych przez użytkowników. Przeprowadzona analiza wykazała siłę poszczególnych mediów, które mogą wpływać na decyzje publiczności o obserwacji danego polityka w przestrzeni serwisu Twitter. Eksploracja unikalnych sieci relacji użytkowników, oparta na statystycznej analizie korelacji oraz regresji binominalnej, potwierdziła tendencję użytkowników obserwujących media uznane za konserwatywne lub prawicowe oraz lewicowe lub centrowe do obserwowania odpowiednio profilu Andrzeja Dudy lub Rafała Trzaskowskiego. W ramach przeprowadzonych badań oszacowano również siłę predykcyjną stworzonego modelu. <strong>Oryginalność i wartość poznawcza:</strong> projekt, którego wyniki prezentowane są w niniejszym artykule, stanowi wstęp do badań nad tworzeniem struktur komunikacyjnych w serwisie Twitter. Wykorzystanie większości liczących się polskich mediów dostarcza wiedzy nie tylko na temat rangi poszczególnych nadawców i wydawców mogących mieć wpływ na wybory podejmowane przez użytkowników, ale również prezentuje niewykorzystaną dotychczas koncepcję modelu klasyfikatora binarnego w określaniu sieci relacji medialno-politycznych w polskiej wersji serwisu Twitter.</p> 2021-01-29T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/329 Analiza postrzegania prawdziwości informacji wśród studentów – podobieństwo super fake newsów do prawdziwych wiadomości 2021-06-09T20:35:28+02:00 Klaudia Rosińska claudia.rosinska@wp.pl Paweł Brzóska pbrzoska1@st.swps.edu.pl Bartłomiej Nowak bnowak19@st.swps.edu.pl <p><strong>Cel i hipoteza:</strong> przedmiotem badań prezentowanych w artykule jest postrzeganie prawdziwości <em>fake newsów</em> w zależności od sposobu ich definiowania: jako dezinformacji intencjonalnej (wąska definicja) lub niezamierzonej dezinformacji (szeroka definicja). U podstaw analizy leży hipoteza, zgodnie z którą &nbsp;<em>fake newsy</em> definiowane wąsko będą skuteczniej udawały prawdziwe wiadomości niż <em>fake newsy</em> definiowane szeroko, a zatem użytkownicy będą obie te grupy <em>fake newsów</em> postrzegać w różny sposób. <strong>Metody badań:</strong> metoda sondażu diagnostycznego, zawierającego skalę <em>fake newsów</em>, oraz psychologiczny pomiar poziomu analitycznego myślenia i aktywnie otwartego myślenia. <strong>Wyniki i wnioski:</strong> analiza udowadnia, że użytkownicy postrzegają prawdziwość <em>fake newsów</em> w dwojaki sposób: twarde <em>fake newsy</em> (<em>fake newsy</em> definiowane szeroko) są postrzegane jako mniej prawdziwe, a <em>super</em><em> fake newsy</em> (<em>fake newsy</em> definiowane wąsko) są postrzegane jako bardziej prawdziwe. Ponadto, podczas gdy analityczne myślenie wpływa korzystnie jedynie na rozpoznawanie twardych <em>fake newsów</em>, to aktywnie otwarte myślenie chroni przed uwierzeniem zarówno w twarde, jak i <em>super</em> <em>fake newsy</em>. <strong>Wartość poznawcza:</strong> w artykule przedstawiono medioznawczo-psychologiczną analizę postrzegania prawdziwości różnych grup <em>fake newsów</em> i dzięki temu wskazano różne sposoby projektowania działań edukacyjnych w tym obszarze.</p> 2021-03-21T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/644 Kampanie społeczne w dobie pandemii COVID-19 jako uniwersalne komunikaty perswazyjne w globalnym świecie 2021-06-09T20:35:28+02:00 Krzysztof Stępniak k.stepniak@uksw.edu.pl <p>Artykuł jest fragmentem szerszego projektu badawczego, realizowanego przez autora w październiku, listopadzie i grudniu 2020 roku, dotyczącego materiałów reklamowych wykorzystywanych przez WHO oraz wybrane kraje świata (Polskę, Australię, Kanadę, Nową Zelandię i RPA) w kampaniach społecznych związanych z pandemią SARS-CoV-2. W niniejszym tekście zaprezentowano jedno studium przypadku – kampanię przeprowadzoną w Nowej Zelandii, porównując jej przekazy z materiałami reklamowymi WHO. <strong>Główna</strong> <strong>teza:</strong> pandemia pokazała, że w obliczu globalnego zagrożenia wszyscy ludzie są mieszkańcami „Jednego Świata”. <strong>Metoda badawcza:</strong> triangulacja takich metod badawczych jak <em>case study</em> i analiza kompozycyjna Gillian Rose. W celu zbadania warstwy werbalnej komunikatów posłużono się modelem komunikacji językowej Romana Jakobsona. Analizując językową warstwę komunikatów, założono ich znaczną perswazyjność. Badając wizualną warstwę komunikatów ograniczono się, ze względu na prostotę ich formy, do modalności kompozycyjnej ze szczególnym uwzględnieniem kolorystyki i znaków ikonicznych. <strong>Wyniki i wnioski </strong>potwierdzają tezę główną przyjętą w badaniu. Materiały dotyczące pandemii, opracowane przez WHO oraz rządy wybranych do badania krajów, leżących na różnych szerokościach geograficznych, są bardzo podobne. Materiały krajowe są czasami wręcz kalką kampanii reklamowych WHO. Zarówno w materiałach WHO, jak i w tych krajowych dominuje funkcja informatywna i impresywna języka przekazu. W warstwie werbalnej nadawcy skupiają się na przekazywaniu niezbędnych informacji o pandemii; ich przekazy, dotyczące zarówno profilaktyki, jak i walki z pandemią, są przy tym silnie perswazyjne. W warstwie wizualnej występują jednak różnice w kolorystyce i znakach ikonicznych, co wykazało zwłaszcza porównanie kampanii prowadzonych przez WHO i rząd Nowej Zelandii. <strong>Wartość poznawcza:</strong>&nbsp;tekst pokazuje, jak ważną rolę w komunikacji pełnią, zwłaszcza w czasach pandemii, społeczne kampanie reklamowe. Paradoksalnie, pandemia, stanowiąca zagrożenie dla ludzkości, może się przyczynić do rozwoju badań komparatystycznych dotyczących skuteczności środków komunikacji masowej, które zostały zastosowane w jednych krajach i które z powodzeniem będą mogły być wykorzystane w innych.</p> 2021-03-21T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/323 Problem klasyfikacji wypowiedzi jako twierdzeń faktycznych lub sądów wartościujących w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu 2021-06-09T20:35:31+02:00 Michał Zaremba ms.zaremba@uw.edu.pl <p>Zasada odmiennego traktowania wypowiedzi stanowiących twierdzenia o faktach (<em>statements of fact</em>) oraz sądów wartościujących (<em>value judgements</em>) należy do jednej z najwcześniej sformułowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu odnoszącym się do art. 10 konwencji europejskiej. <strong>Wartość poznawcza:</strong> mimo to problematyka dotycząca tej zasady była dotąd niezwykle rzadko podejmowana w literaturze przedmiotu. Niniejsza publikacja ma wypełnić tę lukę. Śledząc poglądy Trybunału, można dostrzec ewolucję poglądów tego organu w kwestii znaczenia zasady, o której mowa, i sposobu jej realizacji. <strong>Główną tezą</strong> niniejszego artykułu jest dający się zauważyć stopniowy spadek wagi rozważanego podziału na rzecz podejścia akcentującego dobrą wiarę i staranność autora wypowiedzi. <strong>Metody badań:</strong> w celu weryfikacji tej tezy poddano analizie kilkadziesiąt orzeczeń Trybunału, w których najobszerniej i najbardziej wnikliwie rozważany był status spornych wypowiedzi oraz konsekwencje przyjmowanej kwalifikacji. <strong>Wnioski:</strong> wydaje się, że przyczyn stwierdzonej zmiany linii orzeczniczej należy upatrywać w niemożności sformułowania dostatecznie precyzyjnego (a więc pozbawionego uznaniowości) kryterium wspomnianej klasyfikacji.</p> 2021-01-06T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/647 Problemy mediów w nowej strategii Unii Europejskiej "wzmocnienia odporności demokratycznej" 2021-06-09T20:35:29+02:00 Alicja Jaskiernia a.jaskiernia@uw.edu.pl <p>W artykule dokonano przeglądu aktywności instytucji Unii Europejskiej w kluczowych kwestiach unijnej polityki medialnej, podejmowanych w cieniu walki z pandemią COVID-19, w tym zwłaszcza planów związanych z wejściem w nowy etap strategii cyfrowej. Skutki digitalizacji w sektorze komunikacji i mediów obnażyły luki w dotychczasowych działaniach, legislacji oraz w zakresie zwalczania głównych zagrożeń. Komisja Europejska dostrzega groźny wpływ „infodemii”, negatywne skutki słabej harmonizacji prawnej oraz szkodliwe dla wolności mediów praktyki niektórych państw członkowskich, które ocenia jako podmywanie aksjologicznych fundamentów wspólnoty. Plany nowej Europejskiej Agendy Cyfrowej, europejski plan działania na rzecz demokracji oraz modernizacja dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych są względem siebie komplementarne. Mają one służyć „wzmocnieniu odporności demokratycznej”, podkreślając wizerunek i rolę Unii jako referencyjnego gracza nie tylko w przestrzeni rynkowej, ale także na polu globalnej walki o reguły demokratyczne.</p> 2021-03-07T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/643 XI Ogólnopolska Konferencja Metodologiczna Medioznawców "Wirtualne: światy, społeczeństwa, tożsamości" (Warszawa, 19–20 listopada 2020 r.) 2021-06-09T20:35:30+02:00 Martyna Dudziak-Kisio martynakisio@gmail.com Aleksander Szeliga-Potocki a.szeliga-potocki@uw.edu.pl 2021-01-29T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/624 Seminarium "Polskie uczelnie w rankingach »by subject« – droga do sukcesu" (17 grudnia 2020 r.). Wnioski dla nauk o komunikacji społecznej i mediach 2021-06-09T20:35:30+02:00 Bartłomiej Włodarczyk bm.wlodarczyk@uw.edu.pl 2021-01-20T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/385 Recenzja książki Magdaleny Szpunar "Kultura algorytmów", Kraków 2019 2021-06-09T20:35:31+02:00 Kamil Tomkiewicz kamil.tomkiewicz@interia.pl 2021-01-20T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement## https://www.studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/646 Recenzja książki Giorgii Aiello i Katy Parry "Visual Communication. Understanding Images in Media Culture", Londyn 2020 2021-06-09T20:35:29+02:00 Alicja Waszkiewicz-Raviv alicja.waszkiewicz@uw.edu.pl 2021-03-06T00:00:00+01:00 ##submission.copyrightStatement##